Medam Turizm - Çeşme Kültürü...
333

Çeşme Kültürü...

15 Mayıs 2018, 19:44 A.K.E

"Musluğunda daim olsun
Ab-ı Zemzem ey Sefa
İçire havz-ı Kevserden
Bize ol Muhammed Mustafa"
(Yene 1212 -Erzurum Rüstem Paşa camiinde bir çeşme ve kitabesi)

Osmanlı Medeniyetine Su Medeniyeti de denilmektedir. Su kanalları,Köprüler, maslaklar, hamamlar, çeşmeler inşa ederek insanın olduğu her köşeye suyu taşımışlardır.

Su Osmanlı’da sadece temel bir ihtiyaç değil,maddi ve manevi temizlik sembolü, sesinin dinginliği ile ruhları tedavi eden bir şifa vasıtası, insanın hatta canlının olduğu her yerde hayatın kendisi olmuştur. Suya rahmet ve azizlik sıfatları verilmiştir. Canlılara su vermek en büyük hizmet ve hayır kabul edilmiştir.Hatta suyun bir çeşmeden daimi akışı ile hayır işleminin sürekli olacağı inancı her köşede bir çeşme hayratı yapılmasına vesile olmuştur. Osmanlı Devletinde hüküm süren hemen hemen her sultan, sadrazam,üst yönetici sosyal yaşantı ve mimaride önemli değere sahip çeşmeler yaptırmıştır.

--Osmanlıda çeşmelerden evlere saka adı verilen kimseler su taşırdı. Bunlar yayık şeklinde deriden yapılmış kırbalara su doldurup omuzlarında taşırlardı. Kaç-göç zamanı olduğundan, yabancı bir adamın eve alınmaması için her evin önünde “saka deliği” denilen taştan küçük bir teknecik bulunurdu. Sakalar getirdikleri suyu evin içine girmeksizin bu tekneye boşaltırlar ve bu su, su tekneciğine bağlı bulunan bir borudan avludaki küplere dolardı.

Erzurum'da bilinen çeşme sayısı 200'ün üzerindedir.