Bütün insanlığın ortak mirası olarak kabul edilen evrensel değerlere sahip kültürel ve doğal varlıkları dünyaya tanıtmak, toplumda söz konusu evrensel mirasa sahip çıkacak bilinci oluşturmak ve çeşitli sebeplerle bozulan, yok olan kültürel ve doğal değerlerin yaşatılması için gerekli işbirliğini sağlamak amacıyla UNESCO’nun 17 Ekim – 21 Kasım 1972 tarihleri arasında Paris’te toplanan 17. Genel Konferansı kapsamında, 16 Kasım 1972 tarihinde “Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme” kabul edilmiştir. 14.04.1982 tarih ve 2658 sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan bu Sözleşme, 23.05.1982 tarih ve 8/4788 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanarak, 14.02.1983 tarih ve 17959 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanmıştır. Uluslararası önem taşıyan ve bu nedenle takdire ve korunmaya değer doğal oluşumlara, anıtlara ve sitlere “Dünya Mirası” statüsü tanınmaktadır. Sözleşmeyi kabul eden üye devletlerin UNESCO’ya başvurusuyla başlayan ve Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) ve Uluslararası Doğayı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) uzmanlarının başvuruları değerlendirmesi sonunda tamamlanan bir işlem dizisinden sonra aday varlıklar Dünya Miras Komitesinin kararı doğrultusunda bu statüyü kazanmaktadır. 2014 yılı itibariyle Dünya genelinde UNESCO Dünya Miras Listesi’ne kayıtlı 1007 kültürel ve doğal varlık bulunmakta olup bunların 779 tanesi kültürel, 197 tanesi doğal, 31 tanesi ise karma (kültürel/doğal) varlıktır. Her yıl gerçekleşen Dünya Miras Komitesi toplantıları ile bu sayı artmaktadır. Detaylı bilgilere Dünya Miras Merkezi’nin resmi web sitesi olan http://whc.unesco.org/en/statesparties/tr adresinden ulaşılabilmektedir.

Ülkemizin, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğu altında yürüttüğü çalışmalar neticesinde bugüne kadar UNESCO Dünya Miras Listesi’ne 16 adet varlığımızın alınması sağlanmıştır. Bu varlıklardan;

• İstanbul'un Tarihi Alanları [1985]

• Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (Sivas) [1985]

• Hattuşaş (Boğazköy) – Hitit Başkenti (Çorum) [1986]

• Nemrut Dağı (Adıyaman – Kahta) [1987]

• Xanthos-Letoon (Antalya – Muğla) [1988]

• Safranbolu Şehri (Karabük) [1994]

• Truva Antik Kenti (Çanakkale) [1998]

• Edirne Selimiye Camii ve Külliyesi (Edirne) [2011]

• Çatalhöyük Neolitik Kenti (Konya) [2012]

• Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (İzmir) [2014]

• Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğunun Doğuşu (Bursa) [2014]

• Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri (2015)

• Efes (2015)

• Ani Arkeolojik Alanı (2016)

kültürel olarak;

• Göreme Milli Parkı ve Kapadokya (Nevşehir) [1985]

• Pamukkale-Hierapolis (Denizli) [1988]

hem kültürel, hem doğal miras olarak listeye alınmıştır.

 

UNESCO Dünya Miras Geçici Listesinde ise aşağıdaki varlıklarımız yer almakta olup; detaylı bilgilere UNESCO Dünya Miras Merkezi’nin resmi web sitesi olan http://whc.unesco.org/en/tentativelists/state=tr adresinden ulaşılabilmektedir.

• Karain Mağarası (Antalya) [1994]

• Ahlat Eski Yerleşimi ve Mezar Taşları (Bitlis)  [2000]

• Alahan Manastırı (Mersin) [2000]

• Alanya (Antalya) [2000]

• Harran ve Şanlıurfa Yerleşimleri (Şanlıurfa) [2000]

• İshakpaşa Sarayı (Ağrı) [2000]

• Konya Selçuklu Başkenti (Konya) [2000]

• Mardin Kültürel Peyzaj Alanı (Mardin) [2000]

• Selçuklu Kervansarayları Denizli-Doğubayazıt Güzergâhı [2000]

• St. Nicholas Kilisesi (Antalya) [2000]

• St. Paul Kilisesi, St. Paul Kuyusu ve Çevresi (Mersin) [2000]

• Sümela Manastırı (Trabzon) [2000]

• Afrodisias Antik Kenti (Aydın) [2009]

• Likya Uygarlığı Antik Kentleri (Antalya ve Muğla) [2009]

• Perge Antik Kenti (Antalya) [2009]

• Sagalassos Antik Kenti (Burdur) [2009]

• Göbeklitepe Arkeolojik Alanı (Şanlıurfa) [2011]

• Beyşehir, Eşrefoğlu Camii (Konya) [2011]

• St. Pierre Kilisesi (Hatay) [2011]

• Aizanoi Antik Kenti (Kütahya) [2012]

• Beçin Ortaçağ Kenti (Muğla) [2012]

• Birgi Tarihi Kenti (İzmir) [2012]

• Gordion (Ankara) [2012]

• Hacı Bektaş Veli Külliyesi (Nevşehir) [2012]

• Hekatomnos Anıt Mezarı ve Kutsal Alanı (Muğla) [2012]

• Niğde’nin Tarihi Anıtları (Niğde) [2012]

• Mamure Kalesi (Mersin) [2012]

• Odunpazarı Tarihi Kent Merkezi (Eskişehir) [2012]

• Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi (Gaziantep) [2012]

• Zeugma Arkeolojik Siti (Gaziantep) [2012]

• Laodikeia Antik Kenti (Denizli) [2013]

• Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri (Manisa)  [2013]

• Ceneviz Ticaret Yolu’nda Akdeniz’den Karadeniz’e Kadar Kale ve Surlu Yerleşimleri [2013]

• Anavarza Antik Kenti (Adana) [2014]

• Kaunos Antik Kenti (Muğla) [2014]

• Korykos Antik Kenti (Mersin) [2014]

• Arslantepe Arkeolojik Alanı (Malatya) [2014]

• Kültepe Arkeolojik Alanı (Kayseri) [2014]

• Çanakkale ve Gelibolu 1. Dünya Savaşı Alanları (Çanakkale) [2014]

• Eflatunpınar: Hitit Su Anıtı (Konya) [2014]

• İznik (Bursa) [2014]

• Mahmutbey Camii (Kastamonu) [2014]

• Ahi Evran Türbesi (Kırşehir) [2014]

• Vespasianus-TitusTüneli (Hatay) [2014]

• Zeynel Abidin Camii ve Mor Yakup Kilisesi (Mardin) [2014]

• Anadolu Selçuklu Medreseleri (Erzurum, Sivas, Kayseri, Konya ve Kırşehir) [2014]

• Akdamar Anıt Müzesi (Kilisesi) (Van) [2015]

• Dağlık Frigya Vadisi (Kütahya, Afyon ve Eskişehir) [2015]

• Antik Aspendos Kenti Tiyatrosu ve Su Kemerleri (Antalya) [2015]

• Harşena Dağı ve Pontus Kral Kaya Mezarları (Amasya) [2015]

• Yıldız Saray Kompleksi (İstanbul)[2015]

• Stratonikeia Antik Kenti (Muğla) [2015]

• Uzunköprü (Edirne) [2015]

• Eshab-ı Kehf (Kahramanmaraş) [2015]

• Mudurnu Tarihi Ahi Kenti (Bolu) [2015]

• İsmail Fakirullah Türbesi (Siirt) [2015]

• Sultan II. Beyazıd Han Külliyesi (Edirne) [2016]

• Nuruosmaniye Külliyesi (İstanbul) [2016]

• Kibyra Antik Kenti (Burdur) [2016]

• Van Kalesi (Van) [2016]

• Yivli Minare Camii (Antalya) [2016]

• Sivrihisar Ulu Camii (Eskişehir) [2016]

• Bodrum Kalesi (Muğla) [2016]

• Silvan Malabadi Köprüsü (Diyarbakır) [2016]

• Hacıbayram Camii (Ankara) [2016]

kültürel olarak;

• Güllük Dağı-Termessos Milli Parkı (Antalya) [2000]

• Kekova (Antalya) [2000]

karma olarak;

• Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Alanı [2013]

• Kızılırmak Deltası (Samsun) [2016]

doğal olarak listede yer almaktadır.